مراقبت از پدر و مادر سالمند میتواند یکی از ارزشمندترین کارهای زندگی باشد، اما وقتی این مسئولیت برای مدت طولانی ادامه پیدا میکند، ممکن است فرد مراقب دچار فرسودگی مراقبتی شود.
فرسودگی مراقبتی به حالتی گفته میشود که فرد به دلیل فشار و مسئولیت مداوم مراقبت از سالمند، دچار خستگی جسمی، روحی و عاطفی میشود.
این مشکل بهخصوص برای خانوادههایی که از سالمند کمتوان، بیمار یا مبتلا به آلزایمر مراقبت میکنند، میتواند جدیتر باشد.
اگر احساس میکنید مراقبت از پدر یا مادر سالمندتان شما را خسته کرده است، در این مقاله با مهمترین علائم فرسودگی مراقبتی و راههای کاهش این فشار آشنا میشوید.
فرسودگی مراقبتی چیست؟
فرسودگی مراقبتی نتیجه فشار طولانیمدت ناشی از مراقبت از یک فرد سالمند یا بیمار است.
فرد مراقب ممکن است در ابتدا فقط احساس خستگی کند، اما ادامه این شرایط بدون استراحت و کمک کافی میتواند باعث مشکلات دیگری مانند بیحوصلگی، اختلال خواب، زودرنجی و احساس درماندگی شود.
مراقبت از سالمند فقط به همراهی او محدود نمیشود. در بسیاری از خانوادهها، مراقب باید برای غذا خوردن، مصرف دارو، حمام، جابهجایی، استفاده از سرویس بهداشتی و حتی مراقبت شبانه به سالمند کمک کند.
وقتی تمام این مسئولیتها بر عهده یک نفر باشد، احتمال خستگی و فرسودگی مراقب سالمند افزایش پیدا میکند.
علائم فرسودگی مراقب سالمند چیست؟
فرسودگی مراقبتی معمولاً بهتدریج ایجاد میشود. به همین دلیل ممکن است فرد در ابتدا متوجه آن نشود.
برخی از مهمترین علائم عبارتاند از:
۱. خستگی دائمی
اگر همیشه احساس خستگی میکنید و حتی بعد از استراحت انرژی کافی ندارید، ممکن است فشار مراقبت از سالمند بیش از توان شما شده باشد.
۲. زودرنجی و عصبانیت
وقتی فرد برای مدت طولانی تحت فشار باشد، ممکن است تحملش کمتر شود و نسبت به مسائل کوچک سریعتر عصبانی شود.
۳. اختلال در خواب
مراقبت شبانه از سالمند یا نگرانی دائمی درباره وضعیت او میتواند باعث کمبود خواب و خستگی بیشتر شود.
۴. احساس گناه
برخی مراقبان زمانی که از مراقبت خسته میشوند، احساس گناه میکنند و تصور میکنند نباید چنین احساسی داشته باشند.
اما خسته شدن از مراقبت به معنی دوست نداشتن سالمند نیست.
۵. از بین رفتن زمان شخصی
ممکن است دیگر فرصتی برای کار، تفریح، ورزش، دوستان و حتی استراحت ساده نداشته باشید.
این مسئله یکی از نشانههایی است که نشان میدهد باید در شیوه مراقبت تغییر ایجاد کنید.
چرا مراقبت از سالمند باعث فرسودگی میشود؟
شرایط همه سالمندان یکسان نیست.
مراقبت از سالمندی که بیشتر کارهای شخصی خود را انجام میدهد با مراقبت از سالمندی که توانایی راه رفتن ندارد یا به آلزایمر مبتلا است، تفاوت زیادی دارد.
برای مثال، ممکن است خانواده با شرایطی مانند موارد زیر روبهرو باشد:
- سالمند نمیتواند تنها در خانه بماند.
- برای جابهجایی به کمک نیاز دارد.
- شبها چند بار از خواب بیدار میشود.
- برای حمام و استفاده از سرویس بهداشتی به کمک نیاز دارد.
- مصرف داروها باید مرتب پیگیری شود.
- دچار فراموشی یا آلزایمر شده است.
- نیاز به مراقبت طولانیمدت یا شبانهروزی دارد.
در چنین شرایطی، مراقبت از سالمند میتواند به یک مسئولیت تماموقت تبدیل شود.
آیا خستگی از مراقبت از والدین طبیعی است؟
بله. خستگی از مراقبت به این معنی نیست که فرزند، والدین خود را دوست ندارد.
گاهی خانوادهها تصور میکنند باید همه مسئولیت مراقبت را خودشان بهتنهایی انجام دهند. همین تصور میتواند فشار زیادی ایجاد کند.
مراقبت از سالمند یک مسئولیت مهم است، اما یک نفر مجبور نیست تمام این مسئولیت را بهتنهایی بر عهده بگیرد.
کمک گرفتن از سایر اعضای خانواده یا استفاده از خدمات مراقب سالمند در منزل میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
چگونه از فرسودگی مراقبتی جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از فرسودگی مراقبتی، اولین قدم این است که شرایط را همانطور که هست بپذیریم و میزان واقعی مراقبت مورد نیاز سالمند را مشخص کنیم.
مسئولیت را تقسیم کنید
اگر چند نفر از اعضای خانواده میتوانند کمک کنند، وظایف را بین آنها تقسیم کنید.
لازم نیست تمام کارها بر عهده یک نفر باشد.
برای استراحت زمان داشته باشید
استراحت یک تجمل نیست. فردی که دائماً خسته است، نمیتواند برای مدت طولانی مراقبت باکیفیت ارائه دهد.
از درخواست کمک نترسید
اگر مراقبت از سالمند با کار و زندگی شخصی شما تداخل پیدا کرده، کمک گرفتن میتواند راهحل مناسبی باشد.
مراقب مناسب انتخاب کنید
اگر سالمند به مراقبت بیشتری نیاز دارد، انتخاب یک مراقب سالمند مناسب در منزل میتواند به خانواده کمک کند بخشی از مسئولیت روزانه را تقسیم کند.
چه زمانی به مراقب سالمند در منزل نیاز داریم؟
اگر سالمند نمیتواند تنها بماند، در انجام کارهای شخصی نیاز به کمک دارد، دچار مشکلات حرکتی یا حافظهای شده یا به مراقبت در ساعات طولانی نیاز دارد، بهتر است خانواده توان واقعی خود را بررسی کند.
همچنین اگر مراقبت از سالمند باعث شده یکی از اعضای خانواده دائماً خسته، بیخواب یا تحت فشار باشد، زمان آن رسیده است که برای کاهش این فشار راهحلی پیدا شود.
استفاده از مراقب سالمند در منزل میتواند به خانواده اجازه دهد در کنار سالمند بماند، بدون اینکه تمام مسئولیت مراقبت بر دوش یک نفر قرار بگیرد.
فرسودگی مراقبتی را جدی بگیریم
مراقبت از سالمند مسئولیتی ارزشمند است، اما قرار نیست خانواده برای انجام آن سلامت و زندگی خود را نادیده بگیرد.
اگر احساس خستگی، بیحوصلگی، فشار روحی یا کمبود زمان شخصی دارید، این احساسات را نادیده نگیرید.
گاهی بهترین تصمیم این نیست که بیشتر تلاش کنیم؛ بلکه این است که کمک مناسبی برای مراقبت از سالمند پیدا کنیم.
در یارا، هدف این است که خانوادهها بتوانند با توجه به شرایط سالمند، مراقب مناسب برای مراقبت در منزل پیدا کنند و بخشی از فشار مراقبت را کاهش دهند.
کمک گرفتن از مراقب به معنی کمتر دوست داشتن سالمند نیست؛ بلکه میتواند راهی برای مراقبت بهتر و آرامش بیشتر خانواده باشد.
